SẮP XẾP ĐỊA GIỚI HÀNH CHÍNH 2025: DOANH NGHIỆP BẮT BUỘC CẬP NHẬT ĐỊA CHỈ KINH DOANH VÀ THUẾ?

1. Thực trạng địa giới hành chính Việt Nam từ ngày 01/07/2025:

Việt Nam chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm: (i) tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và (ii) đơn vị hành chính cấp xã theo Điều 110 Hiến Pháp (được sửa đổi năm 2025) và Nghị quyết: 202/2025/QH15 của Quốc Hội kể từ ngày 01/07/2025.

Theo Nghị quyết: 202/2025/QH15, sau sắp xếp, Việt Nam có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 06 thành phố. Trong đó, 19 tỉnh và 04 thành phố hình thành sau sắp xếp và 11 tỉnh, thành phố không thực hiện sắp xếp là: Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Lai Châu, Lạng Sơn, Nghệ An, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Sơn La và Thành phố Hà Nội, Thành phố Huế.

Trong đó, toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và tỉnh Bình Dương được nhập thành thành phố mới – Thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi sắp xếp, Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích tự nhiên là 6.772,59 km2, quy mô dân số là 14.002.598 người. Như vậy, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ giáp các tỉnh Đồng Nai, Đồng Tháp, Lâm Đồng, Tây Ninh và Biển Đông.

Đồng thời, Thành phố Hồ Chí Minh được tổ chức 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và 01 đặc khu; trong đó có 112 phường, 50 xã, 01 đặc khu hình thành sau sắp xếp và 05 đơn vị hành chính cấp xã không thực hiện sắp xếp là phường Thới Hòa, các xã Long Sơn, Hòa Hiệp, Bình Châu, Thạnh An.

Như vậy, việc sắp xếp địa giới hành chính cả Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng được thực hiện đồng bộ và toàn diện. Việc này sẽ dẫn đến các tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh và kê khai, hạch toán thuế của doanh nghiệp.

2. Thay đổi địa chỉ trong giấy phép kinh doanh hoặc đầu tư:
 
Trước thời điểm sắp xếp địa giới, vào ngày 05/04/2025, tại Công văn số: 4370/BTC-DNTN, Bộ Tài chính đã hướng dẫn công tác đăng ký kinh doanh trường hợp có sự thay đổi địa giới hành chính. Theo đó, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác được quyền tiếp tục sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác, Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh/văn phòng đại diện/địa điểm kinh doanh (sau đây gọi chung là “Giấy chứng nhận”) đã được cấp.
 
Do đó, cơ quan đăng ký kinh doanh không được yêu cầu doanh nghiệp đăng ký thay đổi ngay thông tin về địa chỉ theo địa giới hành chính mới. Như vậy, doanh nghiệp được phép lựa chọn thực hiện khi có nhu cầu hoặc kết hợp đồng thời khi thay đổi các nội dung khác.
 
3. Thay đổi thông tin đăng ký thuế:
 
Đồng bộ với việc sắp xếp địa giới hành chính, Việt Nam có 34 Thuế tỉnh hoặc Thuế Thành phố (tên gọi cơ quan thuế sau sắp xếp) tại 34 tỉnh, thành phố với người đứng đầu là các Trưởng Thuế. Từng Thuế Tỉnh hoặc Thuế Thành phố tiếp tục được phân thành các Thuế cơ sở với tổng số lượng là 350 trên cả nước. Riêng đối với Thuế Thành phố Hồ Chí Minh được tổ chức thành 29 Thuế cơ sở.
 
Trước đó vào ngày 27/06/2025, Chi Cục thuế Khu vực II phụ trách khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (trước sắp xếp) đã ban hành Thông báo: 11984/TB-CCTKV02 để hướng dẫn việc thay đổi địa chỉ người nộp thuế theo địa giới hành chính mới. Theo đó, cơ quan thuế không bắt buộc người nộp thuế phải điều chỉnh thông tin địa chỉ người nộp thuế trên Giấy chứng nhận.
 
Đồng thời người nộp thuế được ghi trên hóa đơn địa chỉ do cơ quan thuế đã cập nhật theo danh mục địa giới hành chính mới nhưng vẫn được giữ nguyên địa chỉ cũ trên Giấy chứng nhận. Việc cập nhật thông tin địa chỉ trên Giấy chứng nhận được thực hiện tùy nghi khi có nhu cầu như được phân tích tại mục 2 trên.
 
Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng, Thông báo nêu trên được ban hành bởi Chi Cục thuế Khu vực II và hiện nay đã được sắp xếp và đổi tên thành Thuế Thành phố Hồ Chí Minh. Do đó, Thông báo này chỉ được áp dụng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (trước sắp xếp). Trong thời gian tới, Cục Thuế và/hoặc các Thuế tỉnh, thành phố cần ban hành văn bản 

chính thức để doanh nghiệp có cơ sở áp dụng thống nhất trên thực tế.

4. Một số vấn đề cần lưu ý:

Như đã phân tích, pháp luật hiện hành không bắt buộc doanh nghiệp phải cập nhật ngay địa chỉ theo địa giới hành chính mới trên Giấy chứng nhận và thông tin về thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể vướng phải một số khó khăn liên quan đến việc thay đổi nêu trên, như:

(a) Để giao dịch được rõ ràng và hàng hóa được thông quan thuận lợi, doanh nghiệp cần đảm bảo thông tin về địa chỉ trên chứng từ thương mại và hải quan như: Vận đơn, hóa đơn thương mại, hợp đồng xuất nhập khẩu… phải chính xác, trừng khớp với Giấy chứng nhận. Trong trường hợp có sự mâu thuẫn, doanh nghiệp có thể gặp phải rủi ro giải trình với cơ quan nhà nước và quá trình giao dịch, xuất nhập khẩu hàng hóa bị trì hoãn kéo dài.

(b) Trong một số ngành nghề đặc thù như: Dược phẩm, bao bì thuốc, thực phẩm chức năng … khi thực hiện thủ tục xin cấp phép hoặc công bố sản phẩm, cơ quan nhà nước thường yêu cầu địa chỉ của doanh nghiệp phải trùng khớp với thông tin đã đăng ký tại Giấy chứng nhận.

(c) Trong hoạt động thanh kiểm tra của cơ quan nhà nước, việc sử dụng thông tin địa chỉ không đồng nhất có thể làm phát sinh yêu cầu giải trình, làm chậm tiến độ xử lý hồ sơ hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của doanh nghiệp.

5. Khuyến nghị thực hiện:

Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn hiện hành, doanh nghiệp chưa bắt buộc phải cập nhật ngay địa chỉ theo địa giới hành chính mới. Tuy nhiên, để đảm bảo tính đồng bộ thông tin, hạn chế tối đa các rủi ro về giao dịch và pháp luật, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện thủ tục cập nhật thông tin địa chỉ trên Giấy chứng nhận, thông tin về thuế theo địa giới hành chính mới.

Việc cập nhật đồng bộ thông tin địa chỉ sẽ giúp doanh nghiệp đảm bảo sự thống nhất giữa thông tin trên hóa đơn, hợp đồng và giấy chứng nhận; tăng tính minh bạch và chuyên nghiệp trong giao dịch với đối tác; giảm thiểu rủi ro hiểu nhầm, từ chối giao dịch hoặc phát sinh các vấn đề pháp lý liên quan đến thông tin không khớp. Đồng thời, việc cập nhật này còn tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình kê khai, quyết toán thuế và thực hiện các thủ tục hành chính khác với cơ quan nhà nước.

Trong bối cảnh hệ thống hành chính – thuế tại Việt Nam đang từng bước được tinh gọn và số hóa, việc cập nhật đồng bộ thông tin doanh nghiệp không chỉ được thực hiện tương đối nhanh, đảm bảo tính tuân thủ và giúp doanh nghiệp phát triển bền vững hơn trong dài hạn.

ĐẶNG XUÂN ĐẠT – Luật sư Thành viên
HUỲNH THỊ HẬU – Trưởng phòng Cấp phép